SPF, güneşin “yakıcı” UVB ışınlarına karşı korumayı; PA ise “yaşlandırıcı” UVA ışınlarına karşı korumayı anlatır. Günlük kullanım için çoğu kişi adına en mantıklı hedef: SPF50+ ve en az PA+++ (ideali PA++++), doğru miktar ve doğru tazeleme ile.
UVA ve UVB: İki Farklı Problem
Güneşi “tek bir şey” gibi konuşuyoruz ama cilt açısından iki farklı etki var:
UVB
Yakıcı etkiler: kızarıklık, güneş yanığı. SPF bununla daha çok ilişkilidir.
UVA
Yaşlandırıcı etkiler: leke eğilimi, elastikiyet kaybı, uzun vadeli hasar. PA bununla ilişkilidir.
Günlük gerçek
Yanmasan bile UVA alabilirsin. “Yanmadım” = “korundum” demek değildir.
SPF Neyi Ölçer, Neyi Ölçmez?
SPF temelde UVB’ye karşı korumayı temsil eder. Günlük hayatta SPF’i “tek başına yeter” gibi görmek, en sık yapılan hatalardan biri.
- SPF yüksek olmak, otomatik olarak UVA yüksek demek değildir.
- SPF değeri, ideal koşullarda ve doğru miktarda uygulandığında anlam kazanır.
PA+, PA+++, PA++++ Ne Demek?
PA sistemi, UVA’ya karşı korumayı gösterir. “+” sayısı arttıkça UVA koruması artar.
- PA+: temel UVA koruması
- PA++: orta
- PA+++: güçlü
- PA++++: çok güçlü
Japon Güneş Kreminde Etiket Okuma
Japon ürünlerinde aynı SPF/PA seviyesinde bile deneyim çok değişir. Etikette genelde şunları görürsün:
SPF / PA
Koruma seviyesi. Günlükte SPF50+ + PA+++ / PA++++ sık görülür.
Water resistant
Ter/deniz/havuz varsa önemli. Yoksa her gün “en suya dayanıklısı” şart değil.
Finish / texture
Gel, milk, essence, fluid… Bu kelimeler hissiyatı belirler (ağır mı, hafif mi?).
Fragrance / alcohol
Hassas ciltte bazı formüller batma yapabilir; seçim burada kişisel toleransa döner.
Doğru Miktar: Neden Çoğu Kişi Az Sürüyor?
SPF/PA değerleri laboratuvarda belirli bir uygulama miktarıyla test edilir. Günlük kullanımda insanlar genelde “ince bir kat” sürüyor ve bu, korumayı düşürüyor.
- Yüz için pratik ölçü: İki parmak kuralı (işaret + orta parmak boyunca çizgi) çoğu kişi için iyi bir başlangıç.
- Boyun unutulmasın: Leke ve yaşlanma burada da birikir.
- Az sürüyorsan: En iyi SPF bile seni “tam” korumaz. Bu kadar basit.
Tazeleme: Gerçekçi Senaryolar
Kimse her 2 saatte bir mükemmel şekilde tazelemiyor. O yüzden senaryo bazlı düşünmek daha doğru:
- Ofis günü / az dışarı: Sabah doğru uygula; öğlen kısa dışarı çıkacaksan 1 kez tazelemek iyi olur.
- Uzun yürüyüş / dış mekân: 2–3 saatte bir tazeleme hedeflenir.
- Deniz/havuz/ter: Suya dayanıklı ürün + daha sık tazeleme gerekir.
Cilt Tipine Göre Seçim Mantığı
Yağlı / karma
Hafif gel-essence dokular, hızlı kuruyan bitişler, tazelemesi kolay formüller.
Kuru / bariyer zayıf
Nem veren baz, daha konforlu film, “gerilme” yapmayan formüller.
Hassas
Yanma/batma yapmayan formül bulmak kritik. Koku/alkol toleransı kişiden kişiye değişir.
SPF ürünleri “en sık kullandığın” kategori olduğu için kaynak ve etiket doğruluğu ekstra önemli. Gün sonunda amaç şov yapmak değil: her gün sürülebilen, güvenilir, sürdürülebilir bir koruma rutini kurmak.
En Sık Yapılan 8 Hata
- SPF var diye UVA’yı unutmak (PA düşük kalıyor)
- Az sürmek (en yaygını bu)
- Boyun/kulak hattını atlamak
- Tek sefer sürüp tüm gün beklemek
- Güneşi “yanmadıysam sorun yok” diye okumak
- Çok ağır doku seçip tazelemeden kaçmak
- Hassasiyette ürünü zorlamak (batıyorsa batıyordur; değiştir)
- SPF’yi aktiflerle savaş haline getirmek (aktif kullanıyorsan SPF daha da kritik)
Kısa Sonuç
SPF = UVB, PA = UVA. Günlükte hedef “yüksek koruma” kadar “sürdürülebilir kullanım”. Cildinin sevdiği dokuyu bulduğunda doğru miktar sürmek ve tazelemek sorun olmaktan çıkıyor.